Wiadomość

W jaki sposób wybierać zwierzęta przeznaczone do sprzedaży w sklepie zoologicznym?

Tekst: mgr inż. zootechniki Jagoda Popek, doradca w sklepie internetowym www.kolcobrzuch.pl
Konsultacja weterynaryjna: lek. wet. Natalia Fonrobert

 

Sprzedaż żywych zwierząt jest podstawowym atrybutem niemal każdego sklepu zoologicznego. Klienci oczekują, że kupią u nas zwierzę, które jest zdrowe i zazwyczaj młode. Właściciele sklepów zaś liczą na jak najszybszą rotację tego specyficznego „towaru” oraz starają się ponieść jak najmniejsze koszty z tytułu utrzymania lub ewentualnych upadków. W artykule wyjaśnię, dlaczego warto poświęcić parę chwil na wybór zwierząt, które będziemy chcieli wprowadzić do sprzedaży, oraz szczegółowo opiszę, na co zwrócić uwagę podczas oględzin poszczególnych gatunków.

Pochodzenie jest najważniejsze

Źródła, z których pozyskiwane są zwierzęta przeznaczone do sprzedaży w sklepie, mogą być bardzo różnorodne. Należą do nich między innymi profesjonalni hodowcy, giełdy zoologiczne, rozmaite firmy pośredniczące czy nawet czasem sami nasi klienci, którzy dochowali się, np. stadka chomików.

Profesjonalni hodowcy, którzy specjalizują się w hodowli danego gatunku, są zdecydowanie najpewniejszym źródłem pozyskania zwierząt do sprzedaży. Oczywiście mam tu na myśli prawdziwych pasjonatów, których priorytetem jest dobro zwierząt i wysoka jakość, a nie ilość sprzedanych osobników. Osoby te doskonale wiedzą, w jaki sposób krzyżować ze sobą zwierzęta, aby uzyskać zdrowe potomstwo. Ponadto bardzo dobrze znają oraz zapewniają specyficzne wymagania bytowe, żywieniowe czy behawioralne oferowanego gatunku.

Wszystkie te czynniki dają nam gwarancję zakupu zdrowych i niespokrewnionych ze sobą zwierząt, co z pewnością przeniesie się na satysfakcję klientów oraz praktycznie zniweluje ryzyko strat z tytułu upadków czy kosztów leczenia. Do minusów współpracy z profesjonalnymi hodowcami można zaliczyć ograniczoną dostępność oraz cenę, która może być nieco wyższa niż u firm handlującymi zwierzętami na masową skalę.

Zwierzęta zarówno z giełd zoologicznych, jak i oferowane przez firmy pośredniczące pochodzą zazwyczaj z jednego źródła – masowych hodowli (a raczej pseudohodowli), których głównym celem jest „wyprodukowanie” jak największej ilości osobników. Sytuacja jest szczególnie dramatyczna w przypadku gryzoni czy popularnych ptaków, jak np. papużki faliste, zeberki australijskie, nimfy. Najczęściej zwierzęta są przetrzymywane w fatalnych warunkach higienicznych, nieodpowiednio karmione, a ich rozród jest całkowicie niekontrolowany.

Ich cena jest niższa, niż osobników pochodzących z profesjonalnych hodowli, jednak wcale na tym nie zyskujemy. Czasem się nam poszczęści i faktycznie trafimy na w miarę zdrowe zwierzęta. Istnieje jednak wysokie ryzyko, że podczas dostawy otrzymamy zwierzaki, które są chore, niedożywione lub zbyt wcześnie odsadzone od matki. Niektóre objawy i nieprawidłowości można rozpoznać od razu, o czym będę pisać w drugiej części tego tekstu. Nie jesteśmy jednak w stanie dojrzeć ewentualnych wewnętrznych wad genetycznych czy chorób, które są dopiero w okresie inkubacji. Dodatkowo zwierzęta z tych źródeł mają zazwyczaj bardzo obniżoną odporność (chów wsobny, złe warunki utrzymania), co w połączeniu ze stresem wywołanym transportem i nowym otoczeniem skutkuje mocnym osłabieniem ich organizmu, a nawet śmiercią. Naraża nas to na niemałe starty materialne, ale również i utratę wiarygodności. Często byłam świadkiem sytuacji, kiedy klienci wracali do sklepu z pretensjami, że sprzedane im zwierzę okazało się chore lub, co gorsza, padło po kilku dniach. Oczywiście nie było to zamierzone działanie sprzedawcy, ponieważ, jak pisałam wcześniej, niektórych dolegliwości nie jesteśmy w stanie dostrzec na pierwszy rzut oka. Takie konfrontacje są jednak zawsze burzliwe i stresujące dla obu stron – bardzo ciężko znaleźć z nich optymalne wyjście.

Niestety – z doświadczenia wiem, że giełdy i firmy pośredniczące są najpopularniejszymi źródłami pozyskiwania zwierząt do sprzedaży. Często nie wynika to nawet z chęci oszczędności, ale po prostu z braku profesjonalnych hodowli w okolicy. Jeżeli jednak już zaopatrujemy się w ten sposób, powinniśmy znać wzorzec zdrowego zwierzęcia oraz objawy najczęstszych chorób występujących u poszczególnych gatunków. Wówczas będziemy mogli już na etapie kupna wybrać osobniki, które powinny prawidłowo przetrwać aklimatyzację w naszym sklepie, a w dalszej perspektywie cieszyć przyszłych właścicieli dobrym zdrowiem.

Kolejną opcją są nasi klienci, którym rozmnożyły się zwierzęta chowane przez nich w domu. Najczęściej taki przychówek jest nieplanowany i właściciele pary rodzicielskiej chcą pozbyć się maluchów, gdy uzyskają samodzielność. Oferują je wówczas w atrakcyjnej cenie lub chcą oddać w ramach wymiany za pokarm lub inne akcesoria.

Niezaprzeczalną i ogromną zaletą „domowych” miotów w przypadku małych ssaków czy ptaków jest ich przyjazne nastawienie do człowieka. Oswojone zwierzęta są bardzo pożądane przez klientów, co gwarantuje ich szybką sprzedaż. Niestety, bardzo często są to osobniki pochodzące od pary, która jest ze sobą blisko spokrewniona (np. rodzeństwo), co drastycznie zwiększa ryzyko wystąpienia wad genetycznych. Dodatkowo każde kolejne pokolenie z takiego kojarzenia będzie coraz słabsze i mniej odporne na choroby. Jeżeli chodzi o kondycję zwierząt oferowanych przez klientów, to wszystko zależy już od wiedzy i chęci sprzedającego. Najczęściej są to osobniki bardzo zadbane – wręcz „wychuchane” :), jednak jeżeli trafimy na mniej zaangażowanego opiekuna, stan zwierzaków będzie mógł zostawiać wiele do życzenia.

Ze względu na bardzo dużą losowość zarówno pod względem dostępności, jak i zdrowia oraz pochodzenia zwierząt, polecam stosować takie rozwiązanie jedynie sporadycznie, gdy trafi się nam prawdziwa okazja.

Jak rozpoznać, czy zwierzę jest zdrowe?

Poniżej postaram się przybliżyć, jak powinno wyglądać zdrowe zwierzę, na przykładzie kilku najpopularniejszych gatunków oferowanych w sklepach zoologicznych. Opiszę, które objawy mogą być dla nas sygnałem, że ze zwierzakiem dzieje się coś niedobrego, oraz zwrócę uwagę na najczęstsze schorzenia, z którymi miałam styczność jako pracownik sklepu zoologicznego.

 

SZCZURKI

Zdrowe zwierzę

Oczy: błyszczące, bez wycieków

Nos: suchy, bez wycieków

Bardzo często u szczurów na skutek stresu może wydzielać się porfiryna w postaci wycieku z oczu i/lub nosa. Jest to brunatnoczerwona substancja, która często bywa mylona z krwią. Jej ilość nie powinna być jednak znaczna.

Uszy: czyste, bez ubytków

Sierść: błyszcząca, przylegająca, bez ubytków i pasożytów

Okolice odbytu i narządów płciowych: czyste, suche, brak posklejanej sierści

Usposobienie/zachowanie: bardzo żywe, ciekawskie, towarzyskie

Chore zwierzę

Oczy: duże ilości porfiryny, zlepione wydzieliną

Nos: duże ilości porfiryny, zwierzę kicha, słychać „chrobotanie”, kiedy oddycha

Uszy: pokryte strupkami, krostami

Sierść: matowa, nastroszona

Okolice odbytu i narządów płciowych: sierść jest brudna i posklejana, bardzo często biegunka

Usposobienie/zachowanie: zwierzę jest apatyczne i ospałe, w przypadku pasożytów często się drapie

Najczęstsze schorzenia

Choroby dróg oddechowych

Mogą być wywołane zarówno przez mikroorganizmy takie jak wirusy czy bakterie, ale również przez zbyt pylącą ściółkę. Pierwszymi objawami jest intensywne wydzielanie porfiryny w rejonach oczu i nosa oraz kichanie. Warto posłuchać chwilę oddechu szczurków – jeżeli słyszymy chrobotanie lub świszczenie znaczy, że choroba może być już na dalszym etapie rozwoju. Nieleczone schorzenie może przerodzić się w zapalenie płuc – wówczas pojawiają się duszności, oddychanie bokami ciała i spadek masy. Zwierzątko staje się apatyczne, a jego sierść nastroszona i matowa.

Pasożyty zewnętrzne – wszoły

Pasożyty te żywią się naskórkiem żywiciela. Bardzo łatwo się przenoszą między zwierzętami przez bezpośredni kontakt czy ściółkę. Zaatakowany osobnik często się drapie, a na jego sierści widać charakterystyczne małe łuseczki, które są mocno przytwierdzone do włosa – to właśnie jaja wszołów. Dodatkowo, kiedy rozchylimy sierść zwierzaka, możemy zobaczyć dorosłe osobniki. Jeżeli jeden szczur w zakupionym stadzie ma wszoły, możemy być pewni, że ma je również cała reszta. Na szczęście pasożyty te są swoiste dla danego gatunku zwierzęcia – dzięki temu wszoły szczurze nie przejdą nam na chomiki, myszy czy inne gryzonie. Ich leczenie również jest bardzo proste i stosunkowo tanie, musi być jednak przeprowadzone pod nadzorem weterynarza, którym wyliczy precyzyjną dawkę leku.

Pasożyty zewnętrzne – świerzb

Roztocze to przenosi się przez bezpośredni kontakt. Choroba objawia się najczęściej krostami i strupkami na uszach, ogonie oraz nosie szczura. Zwierzątko staje się niespokojne i często się drapie. Leczenie jest również dosyć proste i tanie, jednak trzeba się go podjąć już przy zauważeniu pierwszych objawów.

 

ŚWINKI MORSKIE

Zdrowe zwierzę

Oczy: błyszczące, bez wycieków

Nos: suchy, bez wycieków

Uszy: czyste

Sierść: błyszcząca, przylegająca, bez ubytków i pasożytów

Okolice odbytu i narządów płciowych: czyste, suche, brak posklejanej sierści, wydalane bobki powinny być twarde, o regularnym kształcie, bez zapachu

Usposobienie/zachowanie: żywe, ciekawskie

Chore zwierzę

Oczy: zlepione wydzieliną

Nos: mokry, z wydzieliną, zwierzę kicha/ciężko oddycha

Uszy: brudne, zwierzę często potrząsa głową

Sierść: matowa, nastroszona, z ubytkami i plackowatymi wyłysieniami

Okolice odbytu i narządów płciowych: sierść jest brudna i posklejana, bardzo często biegunka

Usposobienie/zachowanie: zwierzę jest apatyczne i ospałe, w przypadku pasożytów często się drapie

Najczęstsze schorzenia

Niedobór witaminy C

Świnki morskie, podobnie jak ludzie, nie syntetyzują w swoich organizmach witaminy C. Z tego powodu musi być im ona dostarczana razem z pokarmem. W hodowlach masowych aspekt ten jest często pomijany lub zwierzęta nie otrzymują odpowiedniej dawki. Jednym z objawów niedoboru witaminy C u młodych świnek są problemy ze stawami. W tylnych nogach stają się one opuchnięte lub nawet zesztywniałe, a zwierzątko porusza się bardzo niechętnie i nienaturalnie. Ponadto zwierzę jest słabe, apatyczne i niewiele je, co powoduje dalsze zaburzenia (głównie ze strony układu pokarmowego: dochodzi do rozregulowania flory bakteryjnej przewodu pokarmowego, biegunek i zgonu zwierzaka).Bez szybkiej interwencji weterynarza istnieje poważne zagrożenie życia świnki.

Grzybice skóry

Chyba najczęstsza przypadłość występująca u tych sympatycznych gryzoni. Objawia się plackowatymi, swędzącymi wyłysieniami, które są pokryte strupkami w różnych okolicach ciała świnki. Leczenie jest proste, jednak długotrwałe. Dodatkowo choroba może się przenieść także na człowieka. Dlatego warto przed kupnem dokładnie sprawdzić stan skóry zwierząt.

Pasożyty zewnętrzne – wszoły

Sprawa z tymi pasożytami ma się bardzo podobnie jak u szczurów, z tą różnicą, że za inwazję odpowiedzialny jest gatunek bytujący tylko na świnkach morskich. Zarówno objawy, jak i sposób leczenia są identyczne.

 

KRÓLIKI

Zdrowe zwierzę

Oczy: błyszczące, bez wycieków

Nos: suchy, bez wycieków

Uszy: czyste

Sierść: błyszcząca, przylegająca, bez ubytków i pasożytów

Okolice odbytu i narządów płciowych: czyste, suche, brak posklejanej sierści, wydalane bobki powinny być twarde, o regularnym kształcie, bez zapachu

Usposobienie/zachowanie: żywe, ciekawskie

Chore zwierzę

Oczy: zlepione wydzieliną, opuchnięte powieki

Nos: mokry, z wydzieliną, zwierzę kicha/ciężko oddycha

Okolice pyszczka: mokre, zaślinione

Uszy: brudne, pokryte od zewnątrz i wewnątrz strupkami

Sierść: matowa, nastroszona, z ubytkami i plackowatymi wyłysieniami

Okolice odbytu i narządów płciowych: sierść jest brudna i posklejana, bardzo często biegunka

Usposobienie/zachowanie: zwierzę jest apatyczne i ospałe, w przypadku pasożytów często się drapie

Najczęstsze schorzenia

Biegunka

Jest zdecydowanie najczęstszą i najgroźniejszą dolegliwością występującą u młodych królików, które trafiają do sklepów zoologicznych. Jej przyczyn może być wiele: choroba bakteryjna, wirusowa, kokcydia, zła dieta lub jej nagła zmiana, stres, zbyt wczesne odsadzenie. Zawsze jest jednak poważnym zagrożeniem życia dla królika. Nieleczona w porę prowadzi bardzo często do upadków.

Śliniaczka

Jest zakaźną chorobą, która występuje u młodych królików. Sprzyjają jej złe warunki higieniczne chowu oraz zanieczyszczona pasza. Ślinotok jest spowodowany stanem zapalnym jamy ustnej zwierząt i związanym z nim bólem podczas pobierania pokarmu. Objawami są mokry pyszczek, pierś i przednie łapki chorego zwierzęcia. Nieleczona choroba skutkuje wycieńczeniem organizmu.

 

CHOMIKI

Zdrowe zwierzę

Oczy: błyszczące, bez wycieków

Nos: suchy, bez wycieków

Uszy: czyste

Sierść: błyszcząca, przylegająca, bez ubytków i pasożytów

Okolice odbytu i narządów płciowych: czyste, suche, brak posklejanej sierści

Usposobienie/zachowanie: żywe, ciekawskie

Chore zwierzę

Oczy: zlepione wydzieliną

Nos: mokry, z wydzieliną, zwierzę kicha/ciężko oddycha

Uszy: pokryte strupkami

Sierść: matowa, nastroszona, z ubytkami i plackowatymi wyłysieniami

Okolice odbytu i narządów płciowych: sierść jest brudna i posklejana, bardzo często biegunka

Usposobienie/zachowanie: zwierzę jest apatyczne i ospałe

Najczęstsze schorzenia

Choroba mokrego ogona

Zaraźliwa choroba występująca głównie u młodych chomików syryjskich, która ujawnia się w warunkach stresu (transport, zmiana warunków otoczenia, odsadzenie). Jej objawy są bardzo charakterystyczne: chory chomik przyjmuje zgarbioną postawę, ma silną biegunkę, przez co jego brzuch oraz okolice odbytu są ciągle zabrudzone i mokre. Na skutek silnego odwodnienia zwierzątko może paść w ciągu doby. Jeżeli zauważymy w grupie chomików chociaż jednego z takimi objawami, zalecam zrezygnowanie z zakupu, nawet jeśli pozostałe wyglądają na zdrowe.

 

PAPUŻKI FALISTE

Zdrowe zwierzę

Oczy: błyszczące, czyste

Nozdrza: czyste, jednakowej wielkości, bez wydzieliny

Upierzenie: zwarta pokrywa piór, bez większych ubytków (wyjątek: okres pierzenia)

Okolice steku: czyste, suche, brak posklejanych piór

Usposobienie/zachowanie: żywe, ciekawskie, ptaki podczas snu stoją na jednej nodze

Chore zwierzę

Oczy: opuchnięte, zlepione wydzieliną

Nozdrza: z naroślami, brudne, z wydzieliną, piskliwy, chrapliwy lub sapiący oddech

Upierzenie: pióra są matowe, porozdzielane, nastroszone

Okolice steku: brudne i mokre

Usposobienie/zachowanie: ptak jest apatyczny i siedzi w bezruchu z głowa ukrytą w piórach, podczas snu opiera się na obu nogach i chowa głowę pod skrzydło

Najczęstsze schorzenia:

Pasożyty zewnętrzne – świerzb

Pasożyt atakuje najczęściej dziób, woskówkę, okolice oczu oraz stopy zarażonego ptaka. Zajęte okolice ciała przyjmują gąbczasty, porowaty wygląd. Dziób i woskówka sprawiają wrażenie jakby się łuszczyły. Mogą się pojawić nienaturalne zgrubienia i strupki. W porę wyleczona choroba nie jest groźna dla życia ptaka, im dłużej jednak trwa, tym czyni większe spustoszenie w organizmie zwierzęcia. Jeżeli zauważymy rozwój choroby już w początkowym stadium, leczenie jest bardzo szybkie i tanie.

 

Zdaję sobie sprawę, że przedstawienie zaledwie 5 gatunków zwierząt jest dosyć pobieżnym przeglądem, gdybym jednak chciała stworzyć opracowanie zawierające pozostałe gryzonie i ptaki oraz dołożyła do tego ryby i gady, wyszedłby z tego mini poradnik, wymagający osobnego wydania :). Mam jednak nadzieję, że swoim artykułem zachęciłam Państwa, aby poświęcić kilka chwil na właściwy wybór zwierząt przeznaczonych do sprzedaży już na poziomie kupna ich od hodowcy czy z innego źródła. Takie podejście na pewno zaprocentuje zwiększeniem satysfakcji klientów naszego sklepu oraz mniejszymi stratami. Ponadto pokażemy, że los zwierząt nie jest nam obojętny. Decydując się na zwierzęta od tylko profesjonalnych hodowców, wymusimy na masowych hodowlach, aby ich celem przestała być ilość, na rzecz jakości.

 

Opublikowano drukiem w magazynie ZooBiznes nr 4/2015 (13).

Czytaj bezpłatnie online: http://www.zoobiznes.pl/archiwalia/book/16-zoobiznes-4-2015-kwiecien-2015/2-zoobiznes.html

[artykuł udostępniony za zgodą Wydawnictwa Pet Publications]

Najnowsze oferty